Kamesznica. Park i dwór Potockich

Kamesznica. Park i dwór Potockich

Kamesznica wydaje się być miejscowością jakich w Polsce jest tysiące. Jedną z tych, do których nawet jeśli się trafia to tylko po to, by dojechać do innej miejscowości. Nie słynie ona ze znanych bliźniaków jak Milówka, nie szydełkują tutaj koronek jak w Koniakowie, nie tworzy Trójwsi jak Istebna i nie jest zwana „Perłą Beskidu Śląskiego” jak Wisła. Położona jest jakby na uboczu, pomiędzy tymi znanymi miejscowościami, a Baranią Górą. Podobnie jak inni mijałem ją wielokrotnie, a kilka razy kończyłem tutaj górską wędrówkę. Dopiero gdy przez przypadek natrafiłem na informację, iż jest w niej dwór Potockich oraz park, postanowiłem wrócić i sprawdzić, co jeszcze ukrywa Kamesznica?

Nie muszę jechać daleko, gdyż Radziechowy od Kamesznicy dzieli tylko 18 km. Przed miejscem docelowym zwalniam, by nie przegapić zjazdu do dworu. Ozdobna brama oraz tablica z historią miejsca mówi mi, że oto dotarłem.

Zespół dworsko-parkowy w Kamesznicy, Kamesznica atrakcje

Zespół dworsko-parkowy w Kamesznicy

Pierwsze wzmianki na temat drewnianych zabudowań folwarcznych pochodzą z 1720 roku, gdy właścicielem ziem był Franciszek Wielopolski. Z tego też okresu do dnia dzisiejszego pozostały najstarsze drzewa w parku.

W 1830 roku Kamesznica stała się własnością Marcelego i Teresy Potockich, którzy na miejscu dawnych zabudować postanowili wybudować swoją letnią rezydencję. Założenie dworsko-parkowe powstawało w latach 1830-33 na obszarze ponad 7,5 h i ma kształt wydłużonego prostokąta. Na decyzję o wyborze tego miejsca zapewne miała wpływ piękna lokalizacja obejmująca, dolinę oraz stoki wzgórza.

W 1846 roku ziemie przeszły na własność Habsburgów, a po wojnie dwór oraz park stały się własnością Skarbu Państwa i zarządzają nimi Lasy Państwowe.

Dwór Potockich w Kamesznicy

Najcenniejszym zabytkiem Kamesznicy jest klasycystyczny dwór Potockich i od niego rozpoczynam zwiedzanie. Jeszcze niedawno ten parterowy, murowany budynek zbudowany na rzucie prostokąta mieścił leśniczówkę. Niestety ozdobne drzwi wejściowe z kołatkami w kształcie lwich głów teraz są zamknięte i można go obejrzeć tylko z zewnątrz.

Kamesznica dwór Potockich i park, atrakcje, co zobaczyć, co zwiedzić, Polska

Kamesznica dwór Potockich i park, atrakcje, co zobaczyć, co zwiedzić, Polska

Powoli obchodzę budowlę i dochodzę do tarasu, z którego wychodzi się na ogród. Przez okna na tarasie widzę opustoszałe wnętrze i stary piec kaflowy. Wyobrażam sobie jak to wyglądało w 1833 roku, gdy Potoccy przyjeżdżali tutaj odpocząć, ogród był zadbany i pełen kwiatów, rosły warzywa, a drzewa rodziły owoce. Tuż obok była oranżeria, w późniejszych latach zamieniona na lamus. Obecnie teren ogrodu coraz bardziej zarasta. Mam nadzieję, iż to tylko chwilowy stan, gdyż szkoda by było, by tak nastrojowe miejsce uległo zniszczeniu.

Kamesznica dwór Potockich i park, atrakcje, co zobaczyć, co zwiedzić, PolskaDwór Potockich w Kamesznicy pałac park, atrakcje, co zobaczyć, co zwiedzić, Polska Dwór Potockich w Kamesznicy pałac park, atrakcje, co zobaczyć, co zwiedzić, PolskaDwór Potockich w Kamesznicy pałac park, atrakcje, co zobaczyć, co zwiedzić, Polska Dwór Potockich w Kamesznicy pałac park, atrakcje, co zobaczyć, co zwiedzić, Polska Zespół dworsko-parkowy w Kamesznicy, Kamesznica atrakcje

Kancelaria z wieżą zegarową

Ciekawym budynkiem jest położona ciut niżej oficynka zwana kancelarią. Pierwsze co rzuca się w oczy to czworoboczna wieża zegarowa nakryta gontowym, baniastym hełmem. To tylko część drewniano-murowanej konstrukcji, która w tej chwili pełni rolę domu prywatnego.

Kancelaria z wieżą zegarową Dwór Potockich w Kamesznicy pałac park, atrakcje, co zobaczyć, co zwiedzić, Polska

Znalazłeś ciekawą treść lub zainspirowałem Cię do podróży? Możesz postawić mi wirtualną kawę, którą przeznaczę na rozwoju bloga, by było ich jeszcze więcej. Dziękuję. Postaw mi kawę na buycoffee.to
Kancelaria z wieżą zegarową Dwór Potockich w Kamesznicy pałac park, atrakcje, co zobaczyć, co zwiedzić, Polska Kancelaria z wieżą zegarową Dwór Potockich w Kamesznicy pałac park, atrakcje, co zobaczyć, co zwiedzić, Polska Kancelaria z wieżą zegarową Dwór Potockich w Kamesznicy pałac park, atrakcje, co zobaczyć, co zwiedzić, Polska

Stajnia z wozownią

Powyżej głównego wejścia do dworu znajduje się jeszcze jeden budynek z tamtego okresu. W przeszłości pełnił on funkcję stajni z wozownią, a obecnie wygląda jakby został zamieniony na budynek rolniczy.

Lamus, Stajnia z wozownią Dwór Potockich w Kamesznicy pałac park, atrakcje, co zobaczyć, co zwiedzić, PolskaLamus, Stajnia z wozownią Dwór Potockich w Kamesznicy pałac park, atrakcje, co zobaczyć, co zwiedzić, Polska Zespół dworsko-parkowy w Kamesznicy, Kamesznica atrakcje

Park Dworski w Kamesznicy

Tuż obok dworu znajduje się wejście do parku. Wystarczy zejść kilka stopni po schodach, by dojść do stawu z niewielką wyspą, na której stoi samotne drzewo. Staw jak i inne elementy parku powstały z inicjatywy Potockich. Oprócz roli estetycznej pełni on rolę ekologiczną. To miejsce życia ryb, płazów, owadów i wodopój zwierząt oraz ptaków. Wpływa również na mikroklimat całego parku, nawilżając powietrze i obniżając temperaturę otoczenia w czasie upałów.

Park dworski w Kamesznicy, staw, atrakcje w Kamesznicy, Kamesznica co zobaczyć, Polska, Beskid Śląski, Milówka Park dworski w Kamesznicy, staw, atrakcje w Kamesznicy, Kamesznica co zobaczyć, Polska, Beskid Śląski, Milówka

Nieopodal tego miejsca, w południowo-zachodniej części parku widzę dom prywatny. Domyślam się, iż musi to być stara suszarnia szyszek. W czasach Potockich w tym miejscu znajdowała się oranżeria. To Habsburgowie zamienili ją na suszarnię szyszek, która w późniejszych latach została zaadaptowana na dom.

Suszarnia szyszek w Kamesznicy, staw, atrakcje w Kamesznicy, Kamesznica co zobaczyć, Polska, Beskid Śląski, Milówka

Przed nim jest jeszcze jedno miejsce związane z Potockimi, to przydrożny krzyż z 1833 roku wniesiony przez hrabinę Potocką z domu Oborskich. Z jego powstaniem wiąże się ciekawa historia. Mąż hrabiny był człowiekiem niewierzącym, nadużywał alkoholu i stosował przemoc wobec żony, za co został ukarany ślepotą. Teresa postawiła krzyż i co wieczór wraz z kobietami modliła się o uzdrowienie męża. Wg legendy na czas modlitwy mąż odzyskiwał wzrok.

Krzyż Potockich u Sobla, 1833 Kamesznica, zespół dworsko-pałacowy

Wracam w kierunku stawu i rozpoczynam spacer po parku. Podobnie jak dwór park pozostał prawie w niezmienionym stanie. Można w nim podziwiać potężne drzewa, w tym 60 o wymiarach pomnikowych (8 sosen wejmutek, 27 modrzewi europejskich, 11 jaworów, 5 lip drobnolistnych, 6 świerków pospolitych, 2 jesiony wyniosłe i 1 buk zwyczajny), a najstarsze okazy mają ponad 250 lat. Pomiędzy kępami drzew i krzewów widzę polany mogące stanowić wymarzone miejsce na piknik.

Kamesznica, park krajobrazowy dworski, atrakcje w Kamesznicy, Kamesznica co zobaczyć, Polska, Beskid Śląski, Milówka

Jest piękna słoneczna pogoda, delikatny wiaterek porusza gałązkami, a ptaki głośnym śpiewem zaznaczają swoją obecność. Kilkakrotnie mijam ławeczki czekające na zmęczonych turystów, jednak pomimo weekendu oraz idealnej pogody park jest pusty i mam go tylko dla siebie.

Kamesznica, ławeczka w parku, park krajobrazowy dworski, atrakcje w Kamesznicy, Kamesznica co zobaczyć, Polska, Beskid Śląski, Milówka Zespół dworsko-parkowy w Kamesznicy, Kamesznica atrakcje

Dochodzę do oczka wodnego, z którego poprowadzony jest w głąb parku strumyk. Drewniany mostek ułatwia przejście na drugą stronę. Tuż za nim ścieżka skręca w prawo i prowadzi do miejsca, z którym również związana jest ciekawa legenda.

Oczko wodne, Kamesznica, park krajobrazowy dworski, atrakcje w Kamesznicy, Kamesznica co zobaczyć, Polska, Beskid Śląski, Milówka Oczko wodne, Kamesznica, park krajobrazowy dworski, atrakcje w Kamesznicy, Kamesznica co zobaczyć, Polska, Beskid Śląski, MilówkaDrewniany mostek i Oczko wodne, Kamesznica, park krajobrazowy dworski, atrakcje w Kamesznicy, Kamesznica co zobaczyć, Polska, Beskid Śląski, Milówka

Kaplica Matki Boskiej Szkaplerznej na Grapce

Hrabina nie miała łatwego życia, gdyż Marcel był osobą niezrównoważoną. W czasie jednego z jego napadów gonił on ją po parku ze strzeblą próbując zabić. Gdy miał paść śmiertelny strzał Teresa w ostatniej chwili schroniła się za pień drzewa i została tylko zraniona. W tym to miejscu w 1851 roku została wybudowana kaplica pod wezwaniem świętej Teresy. Miała być ona zadośćuczynieniem Marcela za grzech.

Kaplica znajduje się tuż obok parku, na wzgórzu i w dużej mierze została przebudowana. Zmieniła się również jej patronka, gdyż obecnie jest pod wezwaniem Matki Boskiej Szkaplerznej. Aby zobaczyć barokowy ołtarz Potockich oraz obraz Matki Boskiej znany w okolicy jako łaskami słynący, należy przyjść tutaj w niedziele na popołudniową mszę.

Kaplica Matki Boskiej Szkaplerznej na Grapce Kamesznica zespół dworsko-pałacowy Kaplica Matki Boskiej Szkaplerznej na Grapce Kamesznica zespół dworsko-pałacowy 1851 Kaplica Matki Boskiej Szkaplerznej na Grapce Kamesznica zespół dworsko-pałacowy Kaplica Matki Boskiej Szkaplerznej na Grapce Kamesznica zespół dworsko-pałacowy

Ponownie wchodzę do parku i kontynuuję spacer. Tuż obok ścieżki zauważam porośnięte mchem źródełko, którego woda wpada do uszkodzonego kamiennego naczynia. Z tablicy umiejscowionej obok dowiaduję się, iż miejscowa ludność wierzy że woda ze źródełka ma uzdrawiające właściwości. Wg legendy to właśnie nią przemywano oczy hrabiego i dzięki temu odzyskał wzrok.

cudowne źródełko Kamesznica, dwór Potockich, park dworski, atrakcje w Kamesznicy, Kamesznica co zobaczyć, Polska, Beskid Śląski, Milówka

Kilka kroków dalej i wychodzę z parku w miejscu, w którym do niego wszedłem. Wychodząc jestem zaskoczony tym co zobaczyłem. Trudno mi uwierzyć, że do tej pory tutaj nie byłem i nawet nie słyszałem o tym miejscu.

Dwór oraz park stanowią oazę spokoju. Pozostały w prawie niezmienionym stanie, dlatego warto tutaj przyjechać, aby poczuć klimat tamtych lat. Całość można porównać do ukrytego skarbu, o którym pojęcie ma niewiele osób, a który warto odkryć. Bardzo podobają mi się tablice, z których można się dowiedzieć szeregu ciekawych rzeczy o historii tego miejsca, jej mieszkańcach, ale również z zakresu biologii i przyrody. Myślę, że teraz częściej będę wracał do Kamesznicy. Z jednej strony jestem ciekawy, co będzie się działo z dworem, a z drugiej, w jakim innym miejscu można mieć romantyczny park tylko dla siebie?

Na koniec jeszcze ciekawostka dotycząca Kamesznicy. W XVII i XVIII wieku Kamesznica uważana była za ostoję beskidzkiego zbójnictwa, gdyż wywodziło się z niej kilku zbójników, w tym Jerzy Fiedor zwany „Proćpokiem”.  Do dnia dzisiejszego pamięć o nim jest bardzo żywa i jego imię nosi Stowarzyszenie Na Rzecz Rozwoju Kamesznicy „Proćpok”. Zajmuje się ono działaniami w zakresie rozwoju wsi jak również kultywowaniu tradycji i historii, także zbójnictwa na Żywiecczyźnie.

Kamesznica. Park i dwór Potockich – informacje praktyczne

  • Budynki wchodzące w skąd zespołu dworsko-parkowego są własnościami prywatnymi i można je zobaczyć tylko z zewnątrz.
  • Kaplica Matki Boskiej Szkaplerznej otwarta jest w niedzielę podczas popołudniowej mszy oraz w dzień odpustu 16 lipca.
  • Park krajobrazowy jest ogólnie dostępny.
  • Adres: Pałac, Parkowa 49, 34-383 Kamesznica

Jak dojechać do Kamesznicy?

Kamesznica położona jest ona w województwie śląskim, w gminie Milówka u południowych i wschodnich podnóży masywu Baraniej Góry.

Nie trzeba posiadać samochodu, aby tutaj dojechać. Od strony Katowic najłatwiej to zrobić wsiadając w pociąg Kolei Śląskich i wysiadając na stacji Milówka. Skąd do dworu jest 3,6 km. Można tę odległość pokonać na piechotę lub przejść do centrum Milówki i zaczekać na bus jadący do Kamesznicy.

Również z Krakowa można tu dojechać bez problemu. Najprościej wsiadając w bus jadący do Rajczy i wysiadając w centrum Milówki. Z tego miejsce do dworu jest 2,7 km. Można tę odległość pokonać na piechotę, lub zaczekać na najbliższy bus do Kamesznicy. W zaplanowaniu wycieczki pomoże strona https://www.e-podroznik.pl.

Będąc w Kamesznicy warto również zwiedzić Milówkę, Radziechowy oraz Węgierską Górkę. Co warto w nich zobaczyć, o tym można przeczytać w osobnych wpisach:

Noclegi w Kamesznicy

Kamesznica jest położona w takim miejscu, że bez problemu można znaleźć miejsce noclegowe. Oprócz Kamesznicy do wyboru są noclegi w Milówce, Koniakowie, Istebnej czy Wiśle.

16 thoughts on “Kamesznica. Park i dwór Potockich

  1. Mało kto wie, że w tym dworze urodził się i mieszkał do czasu „ucieczki ” do legionów nasz zapomniany bohater płk. Emil Słatyński.

  2. Dziękuję za bardzo ciekawą relację,wielokrotnie
    przejeżdżam przez Milówkę a o takim skarbie
    nie słyszałam,koniecznie muszę to urokliwe miejsce odwiedzić

  3. Bardzo ciekawe miejsce … Polecam zwiedzanie latem , kiedy wszystko tętni świergotem ptasim …A kościółek na Grapce w szególności …

  4. Piękny wpis. Nasz kraj jest piękny. Życia by brakło żeby wszystko zobaczyć co u nas najlepsze i najpiękniejsze. Zdjęcia super. Pozdrawiam Autora

  5. To bardzo cenne, ze na swoim blogu piszesz nie tylko o dalekich krajach, ale też o niewielkich miejscach w Polsce, które są równie piękne i warte odwiedzenia. Do jakiego urokliwego miejsca w naszym kraju polecił byś jeszcze się udać? Pozdrawiam! 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.